Idan Ka Mai da Abin Sha'awarka Aiki, Za Ka Daina Son Sa?

“Ya kamata ka sayar da wannan” yana da sauƙin faɗi kafin wani ya zo da gaske yana son saya

Ka ɗauka kana son zane.

A wata Lahadi da yamma mai natsuwa, ka wallafa hoton fuska da ka zana. Wasu suka yaba. Wani ya ce, “Da gaske, ya kamata ka fara karɓar odar zane.”

Hakan yana da daɗin ji.

Sai saƙo ya shigo:

“Za ka iya zana hoton abokin zamana kafin Juma’a mai zuwa? Nawa kake karɓa?”

Nan take, aikin nan ɗaya ya fara jin dabam.

Yanzu akwai wa’adin kammalawa. Wani ne zai zaɓi abin da za ka zana. Dole ka faɗi farashi. Za su iya neman gyara. Wataƙila dole ka yi zane da daren Laraba ko da kana son yin wani abu dabam.

Har yanzu kana son zane. To me ya sa tunanin karɓar kuɗi yake fara yin nauyi?

Saboda ainihin tambayar ba kawai ita ce:

“Ina son samun kuɗi daga abin da nake so ne?”

A’a. Tambayar ita ce:

“Ina son aikin da ke zuwa tare da sayar da abin da nake so ne?”

Wannan tambaya ta fi amfani.

Abin sha’awa da aikin da ke zagaye da shi ba abu ɗaya ba ne

Idan wani aiki naka ne kawai, yawanci kana da iko fiye da aikin kansa.

Kai ne kake zaɓar lokacin farawa.

Kai ne kake zaɓar abin da za ka yi.

Kana iya barin wani tunani a tsakiyar hanya.

Kana iya shafe awa uku kana gwada wani abu da wataƙila babu wanda zai taɓa gani.

Da zarar kuɗi ya shiga, wasu daga cikin waɗannan abubuwa na iya canzawa.

Abin da kake jin daɗi yanzu	Abin da aikin da ake biya zai iya ƙara
Zaɓar abin da za ka yi	Yin aiki bisa buƙata ko takaitaccen umarni
Farawa lokacin da ka ga dama	Kammalawa bisa wa’adin da aka amince
Canza hanya a tsakiyar aiki	Isar da abin da aka yi alkawari
Kai ne kake yanke shawarar lokacin da aikin ya gama	Karɓa da yin gyare-gyare
Nuna abin da kake so ka nuna kawai	Barin wasu su tantance aikinka
Mai da hankali ga sana’ar kanta	Sanya farashi, amsa saƙonni, tsara lokaci da harkokin gudanarwa

Babu ɗaya daga cikin waɗannan da yake zama mummuna kai tsaye.

Wataƙila kana son takamaiman wa’adi. Buƙatar abokin ciniki na iya ba ka wata matsala mai ban sha’awa ka warware. Ra’ayi daga wasu ma na iya taimaka maka ka inganta.

Amma kasancewarka ƙwararre a aikin ba ya nuna ko za ka ji daɗin waɗannan ƙarin nauyin.

Wannan shi ne bambanci na farko da ya dace a gani.

Basira na iya nuna cewa aikinka na iya samun mai siya. Amma ba ta nuna ko kana son rayuwar da ke zuwa da sayar da shi ba.

Kuɗi ba ya lalata abin sha’awa kai tsaye

Akwai wani tunani a ilimin halayyar ɗan Adam da ya shafi wannan damuwa.

Masu bincike suna amfani da kalmar intrinsic motivation, wato ƙwarin gwiwa daga cikin mutum, idan mutum yana yin wani abu saboda aikin kansa yana da ban sha’awa ko yana ba shi jin daɗi. Ƙwarin gwiwa kuma na iya zama extrinsic, wato ƙwarin gwiwa daga wani abu na waje, idan dalilin yana da alaƙa da sakamako a wajen aikin kansa, kamar kuɗi ko wata lada. Ryan da Deci sun bayyana waɗannan nau’o’in ƙwarin gwiwa dalla-dalla, ciki har da cewa extrinsic motivation ba nau’i guda mai sauƙi ba ne. Ryan & Deci, 2000

Bincike kan lada ma yana nuna hoto mai rikitarwa fiye da maganar da ake yawan faɗa cewa “idan an fara biyanka, sha’awarka za ta mutu.”

Wani meta-analysis na 1999 da ya haɗa nazarce-nazarce 128 ya gano cewa wasu nau’o’in lada na zahiri da mutum ya riga ya yi tsammani suna da alaƙa da ƙananan matakan intrinsic motivation bayan an cire ladan. Binciken ɗaya ya kuma gano tasiri daban-daban ga wasu nau’o’in martani, ciki har da yabo ta baki. Deci, Koestner & Ryan, 1999

Wannan ba ya nuna cewa idan ka mai da abin sha’awa kasuwanci za ka daina son sa. Waɗannan nazarce-nazarcen sun duba lada da ƙwarin gwiwa a wasu takamaiman yanayin gwaji; ba su gwada kai tsaye abin da ke faruwa idan mutum ya mai da abin sha’awarsa kasuwanci ba.

Wani meta-analysis da ya zo daga baya ya fi mayar da hankali ga performance, wato yadda mutum yake aiwatar da aiki, ba wai ko har yanzu yana jin daɗin abin sha’awar ba. Ya gano cewa intrinsic motivation da external incentives dukansu na iya taimakawa wajen hasashen performance, kuma muhimmancinsu yana canzawa gwargwadon irin aikin da ake aunawa da yadda incentive ɗin yake da alaƙa da shi. Cerasoli, Nicklin & Ford, 2014

Saboda haka, darasin da ya fi amfani a nan ya fi ƙanƙanta:

Kada ka ɗauka kai tsaye cewa kuɗi ne matsalar. Ka duba abin da karɓar kuɗi yake canzawa.

A gare ka, abin da ka fi so a ɗaukar hoto na iya zama yawo ba tare da tsari ba kana ɗaukar duk abin da ya ja hankalinka. Ɗaukar hoton aure zai canza abubuwa da yawa fiye da kuɗin da ke asusunka.

Ga wani kuma, samun abokin ciniki, manufar da ta fito fili, da wa’adi na iya sa daukar hoto ya fi gamsarwa.

Abu ɗaya da kake yi na iya zama nau’o’in aiki masu bambanci sosai.

Gwada aikin, ba abin sha’awar kawai ba

Ka ɗauka kana son yin zane-zanen dijital.

Tambayar da ba ta fito fili ba—

“Ya kamata in zama ƙwararren mai zane ne?”

—ta yi girma sosai, don haka ba ta da sauƙin amsawa.

Maimakon haka, ka sa sigar da ake biya ta zama takamaimai:

“Zan karɓi buƙatar wani takamaiman zane, mu amince da farashi da iyakar aikin, in kammala kafin Juma’a, in amsa abokin ciniki, in yi gyara guda ɗaya da aka nema, sannan in aika fayil na ƙarshe.”

Yanzu ka duba wannan jumlar da kyau.

Wataƙila har yanzu kana son zane, amma ba ka son yin abin da wani ya umarta.

Wannan ba lallai yana nufin, “Bai kamata in taɓa samun kuɗi daga fasaha ba.”

Yana iya nufin:

“Ba na son yin fasaha bisa oda.”

Wannan wani hukunci ne daban.

Wataƙila ka fi son yin duk abin da kake so, sannan lokaci-lokaci ka sayar da abin da ka gama.

Ko wa’adi ba ya damunka, amma tattaunawar farashi tana gajiyar da kai. Wataƙila ka yanke cewa samun kuɗi daga abin sha’awar zai yi maka daɗi ne kawai idan wannan ɓangaren ya zama mai sauƙi.

Ko kuma ka gwada dukkan tsarin sau ɗaya, ka gano cewa ka fi jin daɗinsa fiye da yadda ka zata. Warware matsalar wani na iya ba aikin sabon ma’ana.

Saboda haka, gwajin da ya fi amfani ba shi ne:

Shin wani zai biya kuɗi saboda wannan?

A’a. Shi ne:

Waɗanne ɓangarori na sigar da ake biya nake shirye in maimaita akai-akai?

Ka duba dukkan jerin:

ƙirƙira → sadarwa → isarwa → karɓar martani → yiwuwar gyara → karɓar kuɗi

Idan ɓangaren farko kawai kake so, wannan muhimmin bayani ne.

Idan kana jin daɗin dukkan ɓangarorin shida, wannan ma muhimmin bayani ne.

Barin shi a matsayin abin sha’awa ma zaɓi ne na gaske

Akwai wani zaɓi da ake yawan mantawa da shi idan mutane suna magana kan “amfani da basirarka.”

Kana iya barin wannan aikin ya ci gaba da zama naka kawai.

Ka yi tunanin cewa aikinka na yau da kullum ya riga ya cika da wa’adi, saƙonni, manufofi, da tsammanin wasu mutane.

Da safiyar Asabar, kana yin burodi ne saboda babu wanda yake jiransa. Kana iya gwada wani girke-girke mai ban mamaki, ya lalace gaba ɗaya, ka yi dariya. Ba sai ka yi komai cikin sauri ko da tsarin kasuwanci ba. Ba sai ka gamsar da wani abokin ciniki ba.

Idan wannan ‘yancin ne babban dalilin da ya sa abin sha’awar yake da muhimmanci a gare ka, kare shi daga buƙatun kasuwanci ma yana da daraja.

Wannan ba yana nufin samun kuɗi daga abin sha’awa kuskure ne ba.

Yana nufin cewa kuɗin shiga ɗaya ne kawai daga cikin abubuwan da wani aiki zai iya ba ka.

Abin sha’awa na iya ba ka son sani, hutu, ƙalubale, hanyar bayyana kanka, hulɗa da wasu, ko wani ɓangare na mako da ba sai ka tabbatar da komai ba.

Ba dole ba ne ka mai da kowace ƙwarewa sabis ba.

Yanke shawarar abin da ka shirya sayarwa da gaske

Don haka idan wani ya ce, “Ya kamata ka samu kuɗi daga wannan,” ba sai ka yanke nan take ko abin sha’awar dole ne ya zama sana’a ba.

Ka rage girman tambayar.

Maimakon ka tambaya:

“Ina son wannan sosai har in mai da shi aikina ne?”

ka tambaya:

“Idan za a biya ni, me za a buƙaci in yi, kuma wanne daga ciki nake so da gaske?”

Wataƙila amsarka ita ce:

“Ina son zane, amma ba na son karɓar odar musamman. Wataƙila zan sayar da abin da ni da kaina na zaɓi in yi.”

Ko:

“Ina son yin burodi, amma ba na son odar ƙarshen mako. Ina son in bar shi don kaina.”

Ko:

“Ina son sana’ar kanta, kuma ina son sanin ko hulɗa da abokin ciniki ma zai dace da ni. Zan fara da ƙaramin aikin da ake biya kafin in yanke wata babbar shawara.”

Waɗannan amsoshi sun fi amfani fiye da “bi sha’awarka” ko “kada ka taɓa samun kuɗi daga abin da kake so.”

Ba kana yanke shawara ko abin sha’awarka yana da daraja sosai har ya zama aiki ba.

Kana yanke shawarar waɗanne sassa daga cikinsa, idan akwai, kake shirye ka mai da aiki.

Hakan yana ba ka damar gwada samun kuɗi daga abin da kake so ba tare da ka ɗauka cewa abin sha’awa da aiki abu ɗaya ne ba—kuma ba tare da ka ɗauki abin sha’awar da ka bari don kanka a matsayin wata damar da ka rasa ba.