Bago Ka Magdesisyon nang Malaki, Tingnan Muna Kung Kaya Mo Pang Bumalik

Iniisip mo pa rin ang parehong desisyon pagkatapos ng biyahe pauwi. Puwede ba muna nating itanong ang mas simpleng bagay bago tayo muling magkumpara?

Baka hawak mo pa ang telepono mo pagkatapos ng mahabang biyahe, at binubuksan mo na naman ang parehong mga mensahe at tala tungkol sa isang desisyon.

Nailista mo na ang mga maganda at hindi magandang bahagi. Mabigat pa rin ang pagpili.

Baka hindi na “Alin ang perpektong opsyon?” ang kulang na tanong.

Mas makatutulong ito:

Kung hindi ito maging maayos, ano talaga ang kailangan kong gawin para makabalik sa dati?

Sa madaling sabi

• Sabay nating tingnan ang tunay na halaga ng pagbabalik bago natin husgahan kung gaano kapanganib ang desisyon.
• Sabay nating suriin ang impormasyong maaaring talagang magpabago ng pasya, sa halip na mangolekta ng lahat ng posibleng opinyon.
• Sabay nating linawin kung paano matatapos ang isang maliit na pagsubok bago tayo umasa na madali itong bawiin.

1. Tingnan kung ano talaga ang kapalit ng pagbabalik

May desisyong napakalaki sa pakiramdam kahit bukas pa ang daan pabalik.

Mayroon ding mukhang simpleng pasya pero nag-iiwan ng gastos o epekto na mahirap alisin kapag nagbago ang isip mo.

Ginagamit sa dokumentasyon ng AWS ang mga terminong two-way door at one-way door para ilarawan ang pagkakaibang ito. Ang two-way door ay desisyong kayang balikan nang hindi gaanong mahirap, samantalang ang one-way door ay mahirap bawiin at kailangan ng mas maingat na pagtingin. Ginagamit ng AWS ang ideyang ito para sa mga desisyon sa negosyo at teknolohiya; hindi ito inilalahad bilang siyentipikong tuntunin para sa lahat ng personal na desisyon. (AWS Prescriptive Guidance)

Maaari nating hiramin ang larawan ng dalawang pintuan nang hindi kunwaring ito na mismo ang sagot.

Halimbawa, nagtatrabaho ka sa isang team sa Metro Manila at inalok kang humawak ng isang dagdag na client call bawat linggo sa loob ng isang buwan.

Kung hindi magbabago ang pangunahing tungkulin mo at maibabalik ang gawain nang walang nasasaktan o napapahamak, maaaring hindi ganoon kahirap bawiin ang pasya.

Ihambing iyon sa pag-alis sa isang maayos nang setup, pagpirma sa isang mahabang kasunduan, o paglipat sa ibang lungsod bago mo pa malaman kung bagay sa buhay mo ang pagbabago.

Maaaring posible pa ring bumalik sa mga desisyong iyon. Pero maaaring mas malaki ang kapalit sa oras, pera, tiwala, o gulo sa pang-araw-araw na buhay.

Tatlong tanong ang makatutulong para luminaw ang kaibahan:

• Kung magbago ang isip ko, ano ang kailangan kong ibalik o ayusin?
• Anong oras, pera, tiwala, o pagkakataon ang maaaring mawala habang bumabalik ako?
• May ibang taong sasalo rin ba ng bahagi ng kapalit?

Kaya ang “puwedeng bawiin” ay hindi lang nangangahulugang “puwede kong kanselahin sa susunod.”

Ang mas mahalagang tanong ay kung malinaw at sapat na magaan ang daan pabalik para magamit mo ito kapag hindi naging maayos ang pagsubok.

Kapag nakikita mo ang daang iyon, mas nagiging tiyak ang desisyon. Hindi ka na nakabase lamang sa bigat ng pakiramdam habang pinag-iisipan mo ito.

2. Hanapin ang impormasyong talagang makapagpapabago ng sagot mo

Kapag alam mo na kung gaano kahirap bawiin ang desisyon, mas madali mong mapipili kung ano pa ang kailangang suriin.

Ang desisyong mahirap bawiin ay maaaring mangailangan ng mas malalim na pagsusuri dahil mahal ang pagkakamali. Ang pasyang may malinaw at murang daan pabalik ay maaaring hindi mangailangan ng parehong dami ng pananaliksik.

Sa halip na itanong na, “Sapat na ba ang nasaliksik ko?”, subukan ito:

Anong katotohanan ang magpapabago sa pipiliin ko kung iba pala ang sagot?

Halimbawa, pinag-iisipan mo ang isang tungkuling interesado ka, pero babaguhin nito kung gaano kadalas kailangan mong pumunta sa opisina.

Kung malaking bahagi na ng araw mo ang biyahe sa Metro Manila, maaaring mas mahalaga ang tunay na bilang at lokasyon ng mga araw na kailangang pumasok kaysa sa isa pang pangkalahatang opinyon kung “maganda ba ito para sa growth.”

Kung tatanggihan mo ang tungkulin kapag nalaman mong hindi bagay sa buhay mo ang totoong iskedyul, mahalagang alamin muna ang impormasyong iyon.

Kung hindi naman mababago ng isa pang online comment ang pasya mo, baka pagkaantala lamang ang maidagdag nito.

Nagbibigay ito ng malinaw na punto kung kailan maaaring tumigil sa paghahanap.

Hindi mo kailangang alisin ang bawat hindi mo alam. Kailangan mong hanapin ang hindi pa alam na kaya pang baguhin ang desisyon.

Sa isang pasyang mahirap bawiin, maaaring higit sa isa ang mahalagang katotohanan. Ayos lang iyon; ang mahalaga ay mapangalanan mo ang mga ito sa halip na ituring na magkakapantay ang lahat ng tanong.

May matitira pa ring kawalan ng katiyakan sa screen, pero may malinaw ka nang dahilan kung ano ang susunod na susuriin.

3. Linawin ang labasan bago maging pangmatagalang commitment ang maliit na pagsubok

Nakaaaliw pakinggan ang “subukan lang muna natin,” pero maaari rin itong magbigay ng maling kumpiyansa.

Madali lamang bawiin ang isang pagsubok kung alam mo ang hangganan nito at kung ano ang mangyayari kapag natapos iyon.

Halimbawa, nasa Cebu City ka at gusto mong malaman kung mas nakapokus ka kapag nag-aaral sa labas ng bahay pagkatapos ng trabaho.

Sa halip na baguhin agad ang buong linggo mo o pumasok sa isang matagal na commitment, maaari mong bigyan ng malinaw na hangganan ang pagsubok:

Pagbabago: Mag-aral sa labas ng bahay isang gabi bawat linggo.
Hangganan: Huwag baguhin ang iba pang bahagi ng routine mo sa gabi.
Petsa ng pagsusuri: Balikan ang desisyon pagkatapos ng apat na linggo.
Labasan: Itigil ang pagsubok kung mas malaki ang dagdag na biyahe, gastos, o nawalang pahinga kaysa sa pakinabang.

Halimbawa lamang ang apat na linggo, hindi tuntunin. Ang tamang panahon ng pagsusuri ay nakadepende sa desisyon at sa mga taong maaapektuhan nito.

Ngayon, isipin na mas nakapapagod pala ang bagong routine kaysa sa inaasahan mo.

Dahil malinaw na ang hangganan at labasan bago ka nagsimula, hindi kailangang ituring na pagkabigo ang paghinto. Bahagi iyon ng pagsubok na una mong itinakda.

Maaari ring gamitin ang parehong lohika sa trabaho, pag-aaral, malikhaing proyekto, o ibang sitwasyong talagang puwedeng subukan nang limitado.

Hindi sapat ang simpleng payong “magsimula nang maliit.”

Ang mahalaga ay manatiling tunay ang daan pabalik habang may bagong impormasyong ibinibigay ang pagsubok.

Tingnan muna ang halaga ng pagbabalik, saka ang impormasyong makapagpapabago ng pasya, at pagkatapos ay protektahan ang labasan

Magkakaiba ang problemang sinasagot ng tatlong bahagi, kaya mas malinaw sila kapag ganito ang pagkakasunod.

Una, tingnan kung ano talaga ang kapalit ng pagbawi sa desisyon. Dito mo makikita kung madali ba talaga itong balikan o mukhang madali lang.

Ikalawa, tukuyin ang impormasyong kaya pang magpabago ng sagot mo. Mas makatuwirang maglaan ng mas maraming pagsusuri sa desisyong mahirap bawiin, habang ang desisyong may malinaw na daan pabalik ay hindi laging nangangailangan ng walang katapusang paghahambing.

Ikatlo, kung matututo ka sa pamamagitan ng limitadong pagsubok, linawin muna ang hangganan at labasan bago ito lumaki at maging mas mahirap bawiin.

Hindi masasabi ng paraang ito kung aling opsyon ang laging tama.

Pero matutulungan ka nitong malaman kung gaano karaming katiyakan ang nararapat hanapin bago ka kumilos.

Lumapit tayo sa taong gusto mong maging

• Sabay nating piliin ang isang desisyong paulit-ulit nating binubuksan at pangalanan ang tunay na kapalit ng pagbabalik sa simula.
• Sabay nating hanapin ang hindi pa nasasagot na katotohanang pinakamalamang na magpabago ng pasya bago tayo mangolekta ng dagdag na opinyon.
• Sabay nating bigyan ang anumang puwedeng bawiing pagsubok ng hangganan, oras ng pagsusuri, at malinaw na labasan habang madali pa itong gamitin.

May mga desisyong karapat-dapat paglaanan ng mas maraming panahon dahil mahirap ang pagbabalik.

Mayroon ding desisyong mas makapagtuturo sa iyo sa pamamagitan ng maingat na pagsubok dahil bukas pa ang pintuan sa dalawang direksiyon.

Hindi ang pinakamabilis na desisyon ang layunin. Ang layunin ay ibigay sa bawat pasya ang antas ng pag-iingat na tugma sa tunay nitong epekto.