Bila Pelajaran Nampak Jelas Tetapi Sukar Diterangkan: Cari Bahagian yang Masih Hilang

Tadi semuanya nampak masuk akal di skrin. Boleh kita cari bahagian tepat yang hilang apabila anda cuba menerangkannya sendiri?

Mungkin anda menonton sebahagian pelajaran dalam LRT, ketika ada masa lapang di kampus, atau di rumah selepas kerja.

Semasa penjelasan masih terbuka, setiap langkah nampak tersusun. Tetapi apabila anda cuba menyebut semula idea itu dengan kata-kata sendiri, satu bahagian tidak lagi keluar dengan jelas.

Kadang-kadang masalahnya ialah satu istilah. Kadang-kadang semua istilah sudah difahami, tetapi sebab antara dua langkah masih hilang. Kadang-kadang aturan itu berfungsi dalam contoh, tetapi anda belum tahu keadaan yang akan membuatnya tidak lagi berfungsi dengan cara yang sama.

Ketiga-tiganya boleh terasa seperti satu kekeliruan besar.

Namun, setiap satu memerlukan soalan yang berbeza.

Mari kita kecilkan kekeliruan sebelum mencari penjelasan lain

• Mari kita semak sama ada satu istilah penting masih belum mempunyai makna yang jelas.
• Mari kita semak sama ada bahagian yang hilang ialah sebab satu langkah membawa kepada langkah seterusnya.
• Mari kita semak sama ada kita tahu di mana aturan itu berhenti berfungsi dengan cara yang sama.

1. Semak sama ada satu istilah penting masih sekadar biasa dilihat, bukan benar-benar jelas

Satu istilah yang kabur boleh membuat seluruh pelajaran terasa lebih sukar daripada yang sebenarnya.

Anda mungkin mengenali perkataan itu daripada slaid sekolah, modul universiti atau video latihan di tempat kerja. Tetapi apabila seseorang bertanya maksudnya, anda mungkin mengulang perkataan yang sama tanpa benar-benar menerangkan idea di belakangnya.

Itulah jurang makna: labelnya biasa, tetapi idea di sebaliknya masih kabur.

Ahli psikologi Leonid Rozenblit dan Frank Keil mengkaji masalah yang berkaitan, yang dipanggil illusion of explanatory depth. Dalam bahasa mudah, seseorang boleh merasakan bahawa dia memahami cara sesuatu berfungsi dengan lebih terperinci daripada apa yang sebenarnya mampu diterangkan. Kajian mereka pada 2002 menguji penerangan tentang sistem dan peranti yang biasa dikenali, bukan kursus dalam talian, jadi kajian itu tidak menunjukkan bahawa semua masalah pembelajaran berpunca daripada kesan ini. Namun, ia menunjukkan mengapa cubaan menerangkan sesuatu idea boleh mendedahkan had yang disembunyikan oleh rasa biasa. (Rozenblit & Keil, 2002)

Satu semakan yang berguna ialah:

Bolehkah saya menerangkan istilah penting itu tanpa menggunakan istilah yang sama sekali lagi?

Bayangkan anda sedang belajar perubahan peratus untuk kelas matematik, tugasan hamparan elektronik, atau rekod perbelanjaan bulanan di rumah.

Anda boleh mengikuti formula pada skrin, tetapi “perubahan peratus” masih terasa seperti “nombor yang saya dapat selepas membuat pengiraan.”

Cuba tukarkannya kepada ayat mudah:

Perubahan peratus memberitahu kita sebesar mana perubahan itu berbanding dengan nilai permulaan.

Kini istilah itu mempunyai gambaran yang lebih nyata. Ada nilai permulaan, ada perubahan, dan ada perbandingan antara kedua-duanya.

Seluruh topik mungkin masih belum selesai. Tetapi satu masalah yang tersembunyi sudah kelihatan, jadi anda tidak perlu lagi menganggap semua bahagian pelajaran sama-sama kabur.

2. Semak sama ada anda faham kedua-dua langkah tetapi tidak dapat menerangkan jambatan di antaranya

Jenis jurang yang lain muncul apabila istilah penting sudah jelas, tetapi logik antara dua langkah masih hilang.

Anda faham langkah pertama. Anda juga faham langkah kedua. Yang sukar diterangkan ialah mengapa langkah pertama membawa kepada langkah kedua.

Itulah jurang hubungan.

Penyelidikan tentang self-explanation memberi sebab yang berguna untuk menguji jurang ini. Self-explanation bermaksud cuba menerangkan bahan kepada diri sendiri ketika belajar. Dalam satu kajian pada 1994, Michelene Chi dan rakan-rakannya meminta 14 pelajar gred lapan menerangkan setiap baris teks tentang sistem peredaran darah ketika membacanya. Sepuluh pelajar dalam kumpulan perbandingan membaca teks yang sama dua kali tanpa arahan tersebut. Pelajar yang diminta menerangkan menunjukkan peningkatan yang lebih besar daripada ujian sebelum membaca kepada ujian selepas membaca. Kajian itu kecil dan hanya melibatkan satu subjek, jadi ia tidak membuktikan bahawa self-explanation sentiasa meningkatkan pembelajaran. Ia menyokong perkara yang lebih terhad: menghasilkan penerangan boleh membantu mendedahkan dan membina hubungan yang mungkin masih lemah jika kita hanya membaca. (Chi et al., 1994)

Bayangkan anda sedang menyemak hamparan elektronik untuk projek kelas, bajet kelab atau laporan kerja yang ringkas. Satu nilai meningkat daripada 80 kepada 100.

Anda tahu jumlah perubahan ialah 20. Anda juga tahu pengiraan perubahan peratus yang biasa membahagikan 20 dengan 80.

Kemudian tanya:

Mengapa 80?

Jika satu-satunya jawapan anda ialah “sebab begitu formulanya,” anda sudah menemui jambatan yang hilang.

Sebabnya ialah:

Kita membandingkan saiz perubahan dengan nilai tempat kita bermula.

Jadi 20 dibahagi 80 ialah 0.25. Peningkatannya ialah 25%.

Kini pengiraan itu menjawab soalan yang boleh anda sebut dengan jelas: kenaikan 20 ialah satu perempat daripada nilai permulaan.

Ini memberi anda soalan seterusnya yang jauh lebih kecil daripada “boleh terangkan semula semua tentang peratus?”

Mengapa langkah ini datang selepas langkah sebelumnya?

3. Semak sama ada anda faham aturan tetapi belum tahu keadaan yang membuatnya berhenti berfungsi

Ada satu lagi jurang yang boleh tersembunyi di sebalik jawapan yang betul.

Anda tahu istilah penting dan boleh menerangkan mengapa langkah-langkahnya berkait. Tetapi semua contoh yang anda lihat mungkin menggunakan keadaan yang membuat aturan itu berfungsi seperti biasa.

Anda belum tahu had aturan itu. Had ialah titik apabila sesuatu aturan tidak lagi berfungsi dengan cara yang sama.

Gunakan contoh perubahan peratus yang sama, tetapi bayangkan anda sedang menguji hamparan elektronik sebelum menggunakannya untuk tugasan berkumpulan, rekod rumah, atau catatan stok bagi perniagaan kecil keluarga.

Katakan satu nilai berubah daripada 0 kepada 20.

Jumlah perubahannya ialah 20. Namun pengiraan perubahan peratus yang biasa membandingkan perubahan itu dengan nilai permulaan, jadi ia memerlukan pembahagian dengan 0.

Pembahagian dengan sifar tidak ditakrifkan, maka formula biasa tidak boleh memberikan perubahan peratus biasa apabila nilai permulaan ialah sifar.

Penjelasan sebelumnya bukan salah. Anda hanya sampai kepada satu keadaan yang memerlukan aturan biasa itu ditangani secara berbeza.

Ini memberi kita soalan ketiga:

Apakah yang boleh saya ubah dalam contoh ini sehingga aturan itu tidak lagi berfungsi dengan cara yang sama?

Anda tidak perlu mengumpulkan semua pengecualian yang mungkin ada.

Satu sempadan yang jelas sudah cukup untuk menunjukkan sama ada anda memahami aturan itu sendiri atau sekadar mengingati pola yang kebetulan berfungsi dalam contoh pertama.

Tiga soalan boleh menukar satu kekeliruan besar kepada satu jurang yang boleh diusahakan

Tiga semakan ini paling berguna apabila dibuat mengikut urutan kerana setiap satu menghapuskan jenis ketidakpastian yang berbeza.

Mulakan dengan makna. Jika satu istilah penting masih kosong, logik selepas itu tidak mempunyai asas yang kukuh.

Kemudian semak hubungan. Jika perkataan sudah jelas tetapi jambatan antara dua langkah masih hilang, definisi tambahan mungkin tidak menyelesaikan masalah.

Akhir sekali, semak had. Jika makna dan hubungan sudah jelas, mengubah satu keadaan boleh menunjukkan sama ada anda memahami aturan itu melangkaui contoh yang diberikan.

Ini ialah semakan tiga soalan yang praktikal, bukan senarai saintifik bagi semua jenis masalah pembelajaran. Kadang-kadang anda mungkin menemui lebih daripada satu jurang serentak.

Perubahannya mudah: “saya tak faham” tidak lagi perlu menggambarkan seluruh pelajaran.

“Makna mana yang masih kabur?”

“Hubungan mana yang hilang?”

“Di mana aturan ini berhenti berfungsi dengan cara yang sama?”

Setiap soalan memberi anda tempat yang lebih jelas untuk bermula.

Mendekati diri yang anda mahu menjadi

• Mari kita ambil satu idea daripada pelajaran atau tugasan kerja dan terangkan istilah terpentingnya dengan bahasa mudah.
• Mari kita letakkan dua langkah bersebelahan dan tanya apa yang membuat langkah pertama membawa kepada langkah kedua.
• Mari kita ubah satu keadaan dalam contoh kecil dan lihat sama ada aturan itu masih berfungsi dengan cara yang sama.

Anda tidak perlu membuktikan bahawa anda memahami seluruh subjek hari ini.

Kita hanya cuba mencari bahagian seterusnya yang hilang dengan cukup jelas supaya kita boleh mengusahakannya.

Apabila jurang itu sudah mempunyai nama, soalan seterusnya menjadi lebih mudah untuk ditanya.