Cách Giải Thích Khoảng Nghỉ Việc Khi Phỏng Vấn Mà Không Chia Sẻ Quá Nhiều Chuyện Riêng Tư

Câu trả lời của bạn cứ dài thêm. Chúng ta có thể cùng tìm chỗ để dừng lại không?

Hãy hình dung bạn đang ngồi tập phỏng vấn bên bàn ăn. Câu trả lời bắt đầu bằng: “Tôi đã không làm việc có thu nhập trong một thời gian vì lý do cá nhân.”

Rồi bạn kể thêm chuyện gì đã xảy ra. Bạn nói ai có liên quan và vì sao mọi việc kéo dài hơn dự tính.

Bạn dừng lại. Thực ra, bạn không muốn kể tất cả những điều này cho người phỏng vấn. Nhưng bỏ bớt chi tiết lại có thể khiến bạn cảm thấy như mình đang che giấu điều gì đó.

Hãy cùng chuẩn bị hai câu trả lời thay vì một câu cứ dài thêm: một lời giải thích ngắn gọn để đưa cuộc trò chuyện trở lại công việc, và một câu trả lời riêng nếu có câu hỏi riêng tư tiếp theo.

Mục tiêu là bớt những chi tiết bạn không muốn chia sẻ, chứ không phải thay đổi câu chuyện.

• Hãy cùng chọn một câu mở đầu trung thực với mức chi tiết mà bạn thấy thoải mái.
• Hãy cùng nối câu trả lời với công việc này mà không bịa thêm thành tích hoặc hứa điều bạn không thể thực hiện.
• Hãy cùng chuẩn bị câu trả lời tiếp theo để tách thông tin riêng tư khỏi câu hỏi về công việc.

1. Chọn mức độ chia sẻ mà không thay đổi điều đã xảy ra

Có thể một câu trả lời chung chung khiến bạn thấy như mình đang né tránh, còn lời giải thích đầy đủ lại quá riêng tư.

National Careers Service của Vương quốc Anh khuyên người tìm việc nên trung thực và chuẩn bị giải thích những khoảng trống trong quá trình làm việc. Đây có thể là điểm bắt đầu: chọn cách nói đúng với điều đã xảy ra, thay vì chọn một lý do chỉ vì nó dễ nói hơn. (nationalcareers.service.gov.uk)

Tùy hoàn cảnh, bạn có thể mở đầu:

“Tôi đã không làm việc có thu nhập trong một thời gian vì lý do cá nhân.”

Hoặc, nếu bạn thấy thoải mái khi nói lý do ở mức khái quát:

“Tôi đã không làm việc có thu nhập trong một thời gian vì trách nhiệm gia đình.”

Đây là những lựa chọn, không phải những nhãn có thể dùng bất kể điều gì thực sự đã xảy ra. Câu thứ hai nêu lý do mà không cần nói người đó là ai hoặc kể hoàn cảnh của họ. Câu thứ nhất khái quát hơn, nhưng không nên tạo ra ấn tượng sai về lý do bạn nghỉ việc.

Với khoảng nghỉ liên quan đến khuyết tật hoặc sức khỏe, dịch vụ này cũng khuyên bạn chỉ chia sẻ những điều mình cảm thấy thoải mái khi nói, thay vì kể tất cả. (nationalcareers.service.gov.uk)

Quay lại trang giấy bạn đang dùng để tập. Bạn có thể bỏ những chi tiết muốn giữ riêng. Sau đó, hãy xem lại ý nghĩa của phần còn lại. Nó vẫn mô tả đúng khoảng nghỉ chứ? Nó có vô tình khiến người nghe nghĩ rằng bạn chủ động chọn nghỉ, dù thực tế không phải vậy không? Ví dụ, “Tôi đã không làm việc có thu nhập trong một thời gian” không khẳng định rằng “Tôi đã chọn nghỉ việc một thời gian.”

Bạn đang chọn nơi lời giải thích dừng lại, không phải viết lại nguyên nhân.

2. Nối câu trả lời với công việc trước mắt, không phải với một cái kết hoàn hảo

Bạn có thể cảm thấy mình cần nói tiếp về một khóa học, dự án hoặc thành tích nào đó để khoảng nghỉ trông có vẻ hữu ích.

Bạn không cần bịa ra điều đó. Trong hướng dẫn phỏng vấn dành cho người có khoảng nghỉ việc, hướng dẫn của Chính phủ Vương quốc Anh dành cho người quay lại làm việc cho biết: nếu trong thời gian nghỉ bạn không có trải nghiệm nào mà mình thấy phù hợp để chia sẻ, bạn có thể chuyển thẳng sang điều mình muốn làm bây giờ. (gov.uk)

Hãy để câu tiếp theo nói về chính công việc bạn đang ứng tuyển. National Careers Service khuyên người ứng tuyển đọc mô tả công việc và chuẩn bị dựa trên kỹ năng, kinh nghiệm mà vị trí yêu cầu. (nationalcareers.service.gov.uk)

Ví dụ, nếu bạn phỏng vấn cho vị trí chăm sóc khách hàng, câu trả lời đầy đủ có thể như sau, miễn là mọi chi tiết đều đúng với bạn:

“Tôi đã không làm việc có thu nhập trong một thời gian vì lý do cá nhân. Bây giờ tôi muốn quay lại công việc chăm sóc khách hàng vì tôi thích giúp mọi người giải quyết những vấn đề thực tế. Trong công việc trước đây, tôi từng xử lý các câu hỏi của khách hàng. Tôi có thể làm theo khung giờ được nêu trong tin tuyển dụng.”

Câu đầu giải thích khoảng nghỉ ở mức khái quát. Những câu sau nói về điều bạn quan tâm, kinh nghiệm có liên quan và thời gian bạn có thể làm việc. Bạn không cần kể chi tiết đời tư để nói những điều đó.

Hãy thay vị trí, trách nhiệm và thời gian làm việc bằng thông tin đúng với bạn. Việc bạn có thể làm theo lịch không có nghĩa là bạn đã chứng minh mọi kỹ năng mà công việc yêu cầu. Nếu sau đó được hỏi về năng lực, hãy trả lời riêng câu hỏi đó theo đúng thực tế.

Đặc biệt cẩn thận với những câu như: “Bây giờ mọi chuyện đã giải quyết xong.” Đừng tạo một cái kết gọn gàng nếu hoàn cảnh của bạn chưa thực sự như vậy.

Nếu trách nhiệm cá nhân vẫn còn, bạn có thể nói về cách sắp xếp công việc mà mình thực sự có thể đảm nhận. Nếu lịch làm việc chưa rõ, bạn có thể hỏi trước khi cam kết về thời gian. Có thể làm theo một lịch cụ thể khác với việc khẳng định rằng bạn không còn bất kỳ trách nhiệm cá nhân nào.

Khi những điểm đó đã rõ, bạn có thể dừng lại. Phần giải thích dài hơn về đời tư không cần nằm trong câu trả lời đã chuẩn bị.

3. Chuẩn bị một câu trả lời riêng cho câu hỏi riêng tư tiếp theo

Bây giờ, hãy cùng tập câu hỏi mà có thể bạn đang lo:

“Lý do cá nhân đó là gì?”

Bạn có thể chuẩn bị một câu trả lời riêng như:

“Tôi muốn giữ những chi tiết cá nhân đó ở phạm vi riêng tư. Tôi sẵn sàng trao đổi về thời gian tôi có thể làm việc và trách nhiệm của vị trí này.”

Câu này nêu rõ giới hạn bạn chọn mà không bịa ra một lý do mới. Nó cũng cho cuộc trò chuyện một hướng rõ ràng để quay lại công việc.

Hãy nghe kỹ câu hỏi tiếp theo. Câu hỏi về việc bạn có thể làm theo một lịch cụ thể hay không khác với yêu cầu kể chi tiết chuyện gia đình hoặc đời tư. Hãy trả lời chính xác câu hỏi về công việc. Đừng dùng câu trả lời về việc giữ thông tin riêng tư theo cách khiến người nghe hiểu rằng bạn có thời gian làm việc mà thực tế bạn không có.

Nếu câu hỏi vẫn là chuyện cá nhân, bạn có thể nhắc lại giới hạn đã chọn thay vì tạo thêm một lời giải thích mới.

Hãy tập câu trả lời ban đầu và câu trả lời tiếp theo cùng nhau. National Careers Service khuyên người ứng tuyển luyện trả lời phỏng vấn, kể cả luyện với một người mình tin tưởng. (nationalcareers.service.gov.uk)

Trong lần tập này, bạn có thể nhờ người đó hỏi một câu cá nhân tiếp theo. Nói câu trả lời đã chuẩn bị, rồi dừng lại một chút. Hãy để ý xem bạn có bắt đầu kể thêm sau khi câu trả lời thực ra đã kết thúc hay không.

Nếu có, hãy quay lại cách nói ngắn hơn. Điều bạn đang tập không phải là một câu trả lời hoàn hảo. Bạn đang tập nhận ra điểm mình muốn dừng.

Không có cách diễn đạt nào bảo đảm người phỏng vấn sẽ phản ứng ra sao. Những ví dụ này nói về cách trò chuyện, không phải nghĩa vụ pháp lý phải tiết lộ thông tin. Nếu bạn cần biết một công việc cụ thể yêu cầu phải cung cấp thông tin gì, hãy tìm hướng dẫn phù hợp với quốc gia và vị trí đó.

Ba phần này kết nối với nhau như thế nào

Câu mở đầu giải thích quãng thời gian bạn không làm việc. Những câu tiếp theo đưa cuộc trò chuyện theo hướng hữu ích: vì sao bạn quan tâm đến công việc này và những gì bạn thực tế có thể đáp ứng lúc này.

Câu trả lời riêng cho phần hỏi tiếp theo cũng quan trọng, vì một câu mở đầu ngắn chưa đủ để chuẩn bị cho câu hỏi riêng tư tiếp theo. Nó cho bạn lời để giữ giới hạn mình đã chọn trong khi vẫn trả lời những câu hỏi liên quan đến công việc.

Bạn không từ chối mọi câu hỏi về khoảng nghỉ việc. Bạn đang tách một cuộc trò chuyện trung thực về công việc khỏi câu thông tin riêng tư đầy đủ hơn.

Cùng tiến gần hơn đến con người bạn muốn trở thành

• Hãy cùng giữ lại một câu mở đầu chính xác và bỏ những chi tiết bạn không muốn chia sẻ.
• Hãy cùng đối chiếu câu tiếp theo với công việc này, nhất là bất kỳ cam kết nào về thời gian làm việc.
• Hãy cùng nói thử câu trả lời tiếp theo một lần và tập dừng lại mà không thêm một lời giải thích riêng tư khác.

Câu trả lời của bạn có thể ngắn vì bạn đã chọn nó cẩn thận, chứ không phải vì bạn thay đổi điều đã xảy ra.

---

Trước: [Bài trước — Việt Nam, vi-VN]
Tiếp theo: [Bài tiếp theo — Việt Nam, vi-VN]